مریم گلی

مریم گلی
مریم‌گلی معمولی (نام علمی: Salvia officinalis) گیاهی است چند ساله و علفی، ریشه راست و دارای انشعابات فراوان ساقه راست و ارتفاع آن بین ۸۰–۵۰ سانتی‌متر می‌باشد. ساقه‌های جوان به رنگ سبز تیره وپوشیده از کرکهای انبوه و خاکستری رنگ است. با افزایش عمر گیاه، ساقه چوبی ورنگ آن قهوه‌ای می‌شود. برگها بلند ونیزه‌ای شکل می‌باشند. برگهای پایینی دارای دمبرگ بلند هستند در حالی که برگهای قسمت فوقانی ساقه، دمبرگ کوتاهی دارند. سطح فوقانی و تحتانی برگها پوشیده از کرکهای ظریف می‌باشد. گلها به رنگ بنفش متمایل به آبی، صورتی یا سفید و به صورت مجتمع در قسمت فوقانی ساقه‌ها روی چرخه‌های مخصوصی مشاهده می‌شوند. روی هرچرخه ۸–۵ گل وجود دارد میوه فندقه و به رنگ قهوه‌ای روشن یا تیره‌است. قطر تاج گیاه حدود ۵۵ سانتی‌متر است. وزن هزار دانه ۶۱/۵۵ گرم و طول دوره جوانه زنی ۱۲ روز می‌باشد. مریم گلی یکی از گیاهان مقدس رومی ها بوده است، مریم گلی را با نام های دیگری همچون مریمی، مریم چمنی، خزنه، مریمیه، شالبیه، مریمیمه صغیره می شناسند. گذشتگان اعتقاد خاصی در مورد خواص انرژی مثبتی این گیاه داشتند و در آیین های مختلف و به شیوه های مختلف با سوزاندن مریم گلی سعی در پاکسازی محل از انرژی منفی داشتند و معتقد بودن مریم گلی خاصیت پاکسازی قوی در بین گیاهان را داراست.این گیاه از راسته لب‌گلی‌ها (Lamiales) و تیره نعنائیان (Lamiaceae) است.
پرورش
پرورش مریم گلی باید در زمینهای اصلاح شده، قابل نفوذ، حاصلخیز و نسبتاً مرطوب صورت گیرد. بهترین رشد آن در خاکهای رسی غنی و زهکش دار صورت می‌گیردو اراضی رو به آفتاب را ترجیح می‌دهد. گیاهی است مدیترانه‌ای که در طول رویش به گرما و هوای خشک نیازدارد. مقاومت آن بر گرما زیاد است. این گیاه در زمستان در دمای پایین‌تر از ۱۵- درجه سانتیگراد دچار سرمازدگی شده و طی ۶–۵ روز خشک می‌شود. هوای گرم و خاک‌هایی با بافت متوسط که حاوی مقادیر مناسبی ترکیبات کلسیم باشند برای آن مناسب است؛ و در افزایش مواد موثره نقش زیادی دارد. خاکهای شنی و فقیر از عناصر غذایی، مناطق سرد و رطوبت فراوان از عوامل محدود کننده رشد این گیاه هستند. محدوده pH خاک برای کشت مریم گلی ۲/۸–۹/۴ است که pH مناسب آن ۴/۶ می‌باشد. این گیاه ۷–۵ سال عمر می‌کند و تا ۴ سال بازدهی اقتصادی دارد. بذور در درجه حرارت ۱۵–۱۲ سانتی گراد شروع به رویش می‌کنند.
ترکیبات شیمیائی
اسانس (توژان حدود ۵۰درصد)، مواد تلخ و دی ترپن، فلاو نوئید، اسیدهای فنو لیک، تانن
مکانیسم اثر
مواد فیتواستروژنی موجود در گیاه مریم گلی موجب کاهش تعرق و گرگرفتگی، به ویژه در زنان یائسه می‌گردد و همچنین اسیدهای فنولی موجود در آن مانند رزمارینیک اسید سبب مهار ترشح عرق می‌شود.
مریم گلی با داشتن خاصیت آنتی باکتریال و ضد التهابی می‌تواند درمان مناسبی برای بیماری آکنه ولگاریس باشد. 
عصاره گیاه مریم گلی سبب مهار رشد باکتری‌های Propionibacterium acnes و Staphylococcus aureus که از مهم‌ترین پاتوژن‌های دخیل در ایجاد آکنه هستند، می‌شود. اثر آنتی باکتریال این گیاه مشابه تأثیر داروهای آزلائیک اسید و بنزوئیل پراکسید می‌باشد. 
اولئانیک اسید موجود در عصاره مریم گلی با مکانیسمی مشابه اینترفرون آلفا سبب اختلال در همانندسازی ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ و در نتیجه مهار مراحل اولیه چرخه عفونت زایی آن می‌شود. 
نتایج مطالعات نشان می‌دهد عصاره این گیاه در زمان اتصال ویروس به سلول‌ها، با تداخل در پوشش ویریونی ویروس از اتصال و ورود این عوامل به داخل سلول‌های میزبان و آلوده کردن آن‌ها جلوگیری کرده و سبب کاهش تشکیل پلاک ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ می‌شود. 
همچنین ترکیبات فنولیک موجود در گیاه مریم گلی مانند فلاونوئیدها، تانن‌ها و مشتقات کافئیک اسید با اشغال کردن رسپتورهای موجود در سطح ویروس از اتصال ویروس به سلول‌های میزبان جلوگیری کرده و موجب غیرفعال شدن ویروس هرپس سیمپلکس می‌شوند.
خواص
برای مقابله با گرگرفتگی
مریم گلی باعث تولید فیتو-استروژن می‌شود. فیتواستروژن همان استروژن‌های گیاهی است که می‌تواند مانع افت شدید استروژن در خانم‌ها شود و در نتیجه حالت گرگرفتگی را کاهش می‌دهد. باید بدانید که حالت گرگرفتگی در خانم‌های یائسه به دلیل افت میزان استروژن آن‌ها می‌باشد. این گیاه همچنین حاوی اسید اورسولیک است که خاصیت قابضی و ضدعفونی‌کنندگی دارد. به همین دلیل نیز باعث تنظیم میزان تعریق می‌شود.
مقابله با نفخ
مریم گلی خاصیت ضداسپاسمی دارد و همین خاصیت را در دستگاه گوارش نیز به جا می‌گذارد. در واقع این گیاه پرخاصیت باعث تسکین کرامپ ها یا گرفتگی عضلانی معده می‌شود، دردهای مربوط به عادت ماهانه را تسکین می‌دهد و نقش موثری در حفظ دستگاه گوارش دارد. به خصوص اینکه از سوزش معده جلوگیری می‌کند. از همه مهم تر اینکه مریم گلی یکی از گیاهان فوق‌العاده موثر برای مقابله با نفخ و گاز معده نیز محسوب می‌شود. اگر شما هم از چنین مشکلاتی رنج می‌برید می‌توانید با مشورت با داروساز و یا عطار شروع به مصرف گیاه مریم گلی بکنید.
نرم کردن گلو
مریم گلی به دلیل دارا بودن خواص ضدعفونی‌کنندگی، می‌تواند مانع گسترش عوامل عفونت زا شود. خواص آنتی‌اکسیدانی این گیاه نیز باعث کاهش عوامل التهاب زا خواهد شد. علاوه بر این‌ها مریم گلی خواص قابضی دارد و به همین دلیل نیز می‌تواند روان شدن ناشی از التهاب‌ها در مجاری تنفسی را کاهش دهد. مریم گلی با افزایش موضعی تولید گلبول‌های سفید باعث تقویت سیستم ایمنی بدن نیز می‌شود. 
تسکین تبخال
البته مریم گلی به تنهایی نمی‌تواند از پس این ویروس معروف و مزاحم تبخال بر بیاید؛ اما به عنوان یک گیاه ضدویروس برای مقابله با مشکل تبخال موثر عمل می‌کند. کافی است چند قطره روغن گیاهی درخت چای یا روغن گیاهی اسطوخودوس را با چند قطره روغن گیاهی مریم گلی مخلوط کرده و در مقدار کمی روغن گیاهی دیگر مانند روغن زیتون رقیق کنید. سپس روغن به دست آمده را روی تبخال بزنید. خواهید دید که خیلی زودتر از آنچه تصورش را می‌کردید از شر این ویروس مزاحم خلاص خواهید شد.
 بهبود جای زخم
مریم گلی گیاهی با خواص ضدعفونی‌کنندگی است. در نتیجه برای تسکین و درمان جراحات سطحی پوست نیز کارساز و برای ارتقای سلامت و بهداشت دهان و دندان مفید است. این گیاه پرخاصیت از تکثیر باکتری‌های تشکیل‌دهنده‌ی جرم‌های دندانی و تخریب لثه‌ها جلوگیری می‌کند. این گیاه به صورت کپسول، برگ خشک، روغن گیاهی و یا در ترکیب برخی از خمیردندان‌ها وجود دارد. می‌توانید با مشورت با پزشک داروساز از کپسول‌های آن برای افزایش سلامت پوست و دهان و دندانتان استفاده کنید. استفاده از خمیردندان‌های حاوی این گیاه نیز مفید است.
خواص ضد میکروبی گیاه مریم گلی
این گیاه به دلیل داشتن توجون دارای اثرات ضد میکروبی علیه باکتریهای اشرشیا کولی، شیگال، سالمونال، کلبسیال، باسیلوس سوبتیلیس، استافیلوککوس ارئوس و قارچ کاندیدا آلبیکن که مسبب بسیاری از بیماریها هستند، است.
خواص مریم گلی برای زنان
استفاده از گیاه مریم گلی در دوران یائسگی بسیار مفید بوده، داغ شدن ناگهانی و گر گرفتن که در این دوران به وجود می آید را از بین می برد.در برطرف شدن ترشحات زنانه موثر است و دم کرده آن برای کاهش درد دوران قاعدگی و رفع بی نظمیهای قاعدگی بسیار مفید میباشد.استفاده از گیاه مریم گلی به تصفیه خون کمک کرده و از بروز کم خونی‌‌های شایع در زنان پیشگیری میکند.
پوست
عصاره گیاه مریم گلی در درمان جوش و آکنه صورت و بدن بسیار مؤثر است. جوش و آکنه بیماری شایع پوستی است که اغلب بین نوجوانان و جوانان شایع بوده و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است. تغییرات هورمونی در زمان بلوغ، زمینه ژنتیکی، رژیم غذایی نامناسب، عفونت، افزایش تولید چربی در پوست و مشکلات روانی از علل ایجاد کننده آکنه به شمار می روند. همچنین آثار ناشی از آکنه بر چهره، اغلب موجب مختل شدن فعالیت های اجتماعی افراد شده و در موارد شدید ممکن است به ایجاد اضطراب و افسردگی منجر شود. استفاده از عصاره گیاه مریم گلی برای پوست، از گذشته برای درمان جوشهای دوران نوجوانی بسیار مفید بوده، ابن سینا نیز در کتاب خود به آن اشاره کرده است. در حقیقت مـواد مؤثر موجود در عصاره گیاه مریم گلی به دلیل داشتن اثرات ضـد التهابی و مهار فعالـیت غدد چـربی ساز پوست به بهبـود سـریع تر ضایعات آکـنه کـمک می نمایند. به این منظور روزانـه 2 بار پس از شستن و خشـک کردن محل جوش ها، پنبه ای را به عصاره گیاه مریم گلی آغشته کرده و در محل جوش ها قرار داده و به آرامی ماساژ دهید.
از پیری زودرس جلوگیری می‌کند
روغن برگ مریم گلی گردش خون را بهبود می‌بخشد و موجب احیای سلولی می‌شود. این گیاه سرشار از ویتامین A و کلسیم است، که نقش مهمی در بازسازی سلولی روزانه ایفا می‌کنند. آنتی اکسیدان‌های موجود در مریم گلی با رادیکال‌های آزاد مقابله می‌کنند و در نتیجه، چین و چروک، خطوط چهره و دیگر نشانه های پیری را از بین می‌برد،. خلاصه این‌که، این گیاه بی‌نظیر به حفظ طراوت، پویایی و شفافیت پوست کمک می‌کند.
همچنین چین و چروک صورت و قرمزی را از بین می‌برد که باعث می‌شود پوست جوان‌تر به نظر برسد.
درمان طبیعی برای سلولیت است
همان‌طور که در بالا ذکر شد، روغن برگ مریم گلی، گردش خون را افزایش می‌دهد. هرچه گردش خون بهتر باشد، سم‌زدایی بدن بهتر انجام می‌شود. وقتی سموم از بدن دفع شوند، سلولیت کمتر دیده می‌شود. استفاده مداوم از این روغن می‌تواند در جلوگیری از بروز سلولیت کمک کند.
درمان روماتیسم
جوشانده غلیظ این گیاه اگر با آب مخلوط شود برای دردهای مفصلی، روماتیسم و حتی راشیتیسم کودکان بسیار مفید و مۆثر است.
تقویت سیستم ایمنی بدن
مریم گلی با افزایش موضعی تولید گلبول‌های سفید باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود، همچنین به دلیل دارا بودن خواص ضدعفونی ‌کنندگی، می‌تواند مانع گسترش عوامل عفونت زا شود و خواص آنتی‌اکسیدانی این گیاه نیز باعث کاهش عوامل التهاب زا خواهد شد.
 گیاهی برای تقویت حافظه‌ی شما
مریم گلی حافظه‌ی شما را از نابودی نجات می‌دهد. به خاطر اینکه می‌تواند از اکسایش مواد چرب در سیستم عصبی پیشگیری کرده و روند تخریب سلول‌های عصبی را به تعویق می‌اندازد. در نتیجه باعث بهبود و تقویت حافظه می‌شود. بر اساس نتایج بررسی‌های متعدد،، مریم گلی برای مقابله با آلزایمر موثر است. بیماری آلزایمر در نتیجه‌ی کاهش سطح یکی از انتقال‌دهنده‌های عصبی بروز می‌کند که مریم گلی این روند را کاهش می‌دهد. به خاطر اینکه قادر است از ترشح آنزیم مسئول این تخریب جلوگیری کند. این موضوع می تواند به دلیل روغن ضروری حاصل از مریم گلی باشد که میزان استیل کولین استراز (Ach) را در مغز بهبود می دهد. این گیاه غلظت آنزیم (Ach) را بهبود می دهد و درمانی کمکی برای حافظه از دست رفته مرتبط با آلزایمر است.
تقویت قوای جنسی با گیاه مریم گلی
یکی دیگر از گیاهان موثر در تقویت قوای جنسی گیاه مریم گلی است.مریم گلی سرشار از هورمون‌هایی است که قوای جنسی زنانه را تقویت می‌کند به خاطر این که این هورمون‌ها عملکردی مثل هورمون استروژن دارند. این گیاه برای زنانی که با سردمزاجی و کاهش میل جنسی مواجه هستند درمان فوق‌العاده‌ای محسوب می‌شود.
-ویژگی های ضدالتهابی
طبق تحقیقات انجام شده در University of Vienna در اتریش، مریم گلی ویژگی های ضدالتهاب شگفت‌انگیزی نشان داده است. چای مریم گلی اغلب به عنوان یک شوینده یا دهانشویه برای تسکین التهاب استفاده می شود. این گیاه توسط کمیته آلمان برای استفاده خارجی در درمان غشاهای مخاطی التهابی دهان و گلو توصیه شده است.
درمان تعریق بیش از حد
مطالعه اخیر در آلمان نشان داد که مصرف عصاره برگ خشک یا دمکرده برگ های مریم گلی می تواند میزان تعریق را بیش از 50 درصد کاهش دهد.
درمان سوء هاضمه:
مریم گلی برای درمان مشکلات گوارشی خفیف به صورت خوراکی مصرف می شود. مریم گلی یک تونیک تحریک کننده است که می تواند ناتوانی معده و ضعف سیستم گوارشی را درمان کند. چای یا دمکرده مریم گلی به طور ویژه در این زمینه مؤثر است. اثر ضدنفخ آن می تواند علائم سوء هاضمه را از طریق تحریک ترشحات فوقانی سیستم گوارشی، جریان صفراوی، حرکت روده و عملکرد پانکراس از بین ببرد.  
سلامت دهان و دندان ها
این گیاه می تواند نقش مهمی در سلامت طبیعی دندان های شما داشته باشد. این گیاه می تواند یک دهانشویه مؤثر برای درمان بیماری های لثه، عفونت گلو و آفت های دهانی باشد. اگر شما از آفت های دهانی رنج می برید، می توانید یک دمنوش غلیظ از مریم گلی را غرغره کنید.
درمان آسم
اثر ضد اسپاسم مریم گلی انقباض عضلات صاف را کاهش می دهد و می تواند به صورت بخور برای جلوگیری از حملات آسم استفاده شود. این گیاه در از بین بردن احتقان مخاطی در راه های هوایی و جلوگیری از عفونت‌های ثانویه مؤثر است.
فواید قلبی عروقی
گونه ایی از مریم گلی حاوی فلاوونی به نام سالویجنین است. اثر "شل کنندگی عروق" آن عامل حفاظتی در برابر بیماری های قلبی عروقی است. ۲ قاشق چایخوری مریم گلی حاوی ۲۰ میلی‌گرم کلسیم و حجم خوبی پتاسیم است، که هر دوی آن‌ها برای عملکرد مناسب سیستم قلبی عروقی و حفظ ریتم ضربان قلم مؤثر و ضروری هستند. این گیاه کلسترول ندارد و سدیم کمی دارد. از این‌رو، کسانی که از مشکلات کلسترول رنج می‌برند می‌توانند از این گیاه استفاده کنند و اختلالات قلبی و عروقی را برطرف کنند.
با افسردگی می‌جنگد
مریم گلی غالبا به‌عنوان درمان طبیعی برای افسردگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. وجود آنتی‌اکسیدان‌های زیاد مانند دیوسمتین،آپژنین، و لوتئولین باعث می‌شوند تا به خوبی با افسردگی و استرس مقابله کند. دمکرده مریم گلی حاوی توژن است که عملکرد گاما-آمینوبوتیریک اسید و آنتاگونیستِ گیرنده سروتونین را دارد. مریم گلی علاوه بر بهبود سطح تمرکز و توجه، به رفع اندوه و افسردگی کمک می کند. نوشیدن یک فنجان دم کرده مریم گلی، فرد را شاداب می‌کند، در نتیجه به شما کمک مي‌کند با افکار منفی ناشی از افسردگی مقابله کنید و بر آن‌ها فائق بیایید.
 برای دیابتی‌ها مفید است
مطالعات نشان داده‌اند که این گیاه توانایی پایین آوردن سطح کلسترول و همچنین تری گلیسیرید را در مبتلایان به دیابت نوع ۲ دارد. عصاره‌ی برگ این گیاه، خواص ضد هایپرگلیسمیک دارد. همچنین ثابت شده است که پروفایل چربی مبتلایان به دیابت نوع ۲ را بهبود می‌بخشد. از این رو، مبتلایان به دیابت نوع ۲ می‌توانند از دم‌کرده این گیاه به‌عنوان چای یا از عصاره‌ی برگ‌های آن برای حفظ پروفایل چربی‌شان استفاده کنند.
خواص مریم گلی برای مو
سلامت مو را بهبود می‌بخشد
روغن برگ مریم گلی برای سلامت پوست سر مفید است. ماساژ پوست سر با این روغن برای بهبود جریان خون در سر بسیار مؤثر است. گردش خون بهبود یافته می‌تواند ریزش مو را درمان کند، شکل‌گیری فولیکول مو را بهبود بخشد، و در نتیجه موهای بلندتر و سالم‌تری به شما بدهد.
درمان خانگی برای سفیدشدن زودهنگام مو است
موی سفید همواره نشانه‌ی پا به سن گذاشتن بوده است، ولی امروزه حتی در بین کودکان نیز دیده می‌شود. برای حل مشکل سفیدی زودهنگام مو از این روغن استفاده کنید. و اگر روغن خالص مریم گلی در دسترس‌تان نیست، از روغن موی غنی شده با عصاره مریم گلی برای این منظور استفاده کنید.
کارهای تحقیقاتی
 یک تحقيق نشان داد كه عصاره هيدروالكلي گياه مريم گلـي در كاهش التهاب ناشي از تجويز زيرجلدي گزيلن موثر است. اين نتايج همسو با تحقيقاتي است كه در ارتبـاط بـا اثـر ضـد التهابي عصاره هيدروالكلي مريم گلي به صورت مصرف موضعي بر كاهش التهاب گوش موشها صورت گرفته است . تحقيقات Baricevic و همكاران نشان داده كه عصاره كلروفرم و n هگزان برگهاي گياه مريم گلي بعد از استعمال موضـعي از ادم گــوش القــا شــده بــا روغــن كرچــك در مــوش كوچــك آزمايشگاهي نر جلوگيري ميكند. اما عصاره كلروفرم نسبت به عصاره متانولي گياه مريم گلي مؤثرتر است .محققان ديگر نشان دادند كـه عصـاره اتيـل اسـتات و عصـاره متـانولي گيـاه مـريم گلـي فقـط در دوز kg/mg 25 خاصـيت ضدالتهابي دارد .پژوهش ديگري نيز بيان ميكند كه عصاره هاي آبـي، متـانولي، n بوتانولي و كلروفـرم از سـه گونـه سـالويا .S , fruticosa.S( (trichoclada. S , verticillate فعاليت ضد التهابي دارنـد 
در تحقیقی دیگر معلوم شد با توجه به اثرات ضدمیکروبی نسبتا بالای عصاره دو گونه مریم گلی کبیر و مریم گلی اصفهانی، می‌توان از مواد موثره گل‌های این گیاهان به‌عنوان آنتی‌باکتریال استفاده نمود.
نتایج یک تحقیق دیگر نشان داد که تاکسول و عصاره‌ آبی مریم گلی خواص ضدسرطانی چشمگیری علیه سلول‌های سرطانی پستان دارند. عصاره آبی مریم گلی به وابسته به دوز قادر به از بین بردن سلول‌های سرطانی بوده و مشابه تاکسول دارای خواص سایتوتوکسیک می‌باشد و رده سلولی4T1به دلیل بالا بودن قدرت متاستاز، مدل مناسبی برای انجام مطالعات در زمینه سرطان پستان است.
موارد منع مصرف
مصرف مقدار زیاد مریم گلی در مدت طولانی موجب افزایش ضربان قلب، گرگرفتگی، خشکی دهان، تشنج و سرگیجه می‌شود.
با وجود گستره بودن خواص مریم گلی، مصرف طولانی مدت این گیاه باعث مسمومیت شده می تواند سبب افزایش فشار خون شود و به همین دلیل افرادی که فشار خون بالایی دارند نباید از این گیاه استفاده کنند. استفاده از این گیاه برای زنان باردار خطر سقط جنین را به همراه خواهد داشت و زنان شیرده نیز بایستی در مصرف آن احتیاط کنند چرا که باعث کاهش ترشح شیر میگردد.
این گیاه حملات صرع و تشنج را در افراد مبتلا شدت داده و استفاده آن برای بیمارانی که داروهای دیابت، آرام بخش، داروی کنترل فشار و کنترل صرع مصرف میکنند ممنوع است، چراکه با این داروها تداخل دارویی دارد.