خارمریم

خار مریم 
با نام علمی (Silybum marianum) وهمچنین شناخته شده در نزد مردم ایران با اسم ماری تیغال و با نام‌های شناخته شده در جهان از قبیل نام انگلیسی خار شیری(milk thistle, marian thistle, mary thistle),گیاه خار مریم از رده دولپه‌ای‌ها، راسته گل‌مینا و تیرهٔ کاسنیان می‌باشد، این گیاه با بازه زمانی رشد هر یک سال یا در بعضی نژادها هر دوسال بوده و خودرو می‌باشد. شکل ظاهری معمول این گیاه، گلی با رنگهای قرمز تا بنفش و برگهایی رنگ رفته و دارای رنگ سبز مایل به زرد و به‌همراه وریدهای سفید رنگ هستند.
این گیاه در طول دوره رشد خود، ۳۰ تا ۲۰۰ سانتی‌متر قد کشیده و دارای شکل تقریباً مخروطی شکل بوده. بوته این گیاه به طور میانگین تا ۱۶۰ سانتی‌متر قطر رشد داشته‌است. ساقه این گیاه معمولاً درای حالت پنبه‌ای در دور خود بوده و بیشتر فضای این ساقه توخالیست. برگهای این گیاه معمولاً دارای شکل مستطیلی یا به شکل نیزه در دور خود و پراکنگدی آن‌ها معمولاً چندبرگی یا دو برگی است. سرگل خوش‌رنگ این گیاه ۴ تا ۱۲ سانتی‌متر عرض و پهنا داشته. در نیمکره شمالی این گیاه از ماه خرداد تا اواسط شهریور و در نیم‌کره جنوبی این گیاه از آذر تا اوایل بهمن می‌روید. دانه این گیاه رنگ سبز تیره یا در بعضی نژادها سیاه می‌باشد و کاسه این گل که دانه‌ها در آن قرار می‌گیرند رنگ زرد مانندی دارد. برگهاي اين گياه پهن و داراي خالها يا رگه هاي سفيد است. گلهاي آن قرمز ارغواني است. ميوة ريز و پوست سفت آن قهوه اي، لك دار و براق است. اين گياه به آساني رشد مي كند و در طول كمتر از يك سال به سرعت به بلوغ مي رسد.
ساقة‌ اين گياه در قسمتهاي فوقاني خود شاخه مي دهند و ارتفاع و طول اين گياه از 4 تا 10 پا مي رسد.
محل رشد
خار مريم اصالتاً بومي منطقه مديترانه است. اين گياه امروزه در سرتاسر نقاط دنيا از اروپا تا آسيا و از آفريقا تا آمريكاي شمالي گسترده شده است. اين گياه تنومند معمولاً در مناطق خشك و آفتابي رشد مي كند.فراوانترین منطقه رشد این گیاه، سواحل جنوب شرقی انگلیس(که فراوانترین نقطه در کره زمین، این منطقه است)، ایران، آمریکای شمالی و استرالیا و نیوزیلند می‌باشد. مزارع ساخته شده توسط انسان این گیاه، برای مصارف دارویی و برآورد مواد اولیه صنعتی از این گیاه در مناطق وسیعی در اتریش)منطقه والدویرتل)، آلمان، مجارستان، لهستان، چین و آرژانتین قرار داشته و در مناطق اروپایی کاشت این گیاه، هر ساله در بین ماه‌های مارس تا آوریل انجام و برداشت آن در ماه اگوست در حدود ۲ تا ۳ هفته بعد از گل دادن این گیاه در دو مرحله (بریدن و تمیزکردن یا خرمن‌کوبی) انجام می‌شود.
ترکیبات
 دانه خار مریم، داری تقریباً ۴ تا ۶ درصد سیلیمارین و عصاره این گیاه حاوی ۶۵–۸۰ درصد سیلیمارین و ۲۰ تا ۳۵ درصد اسید چرب می‌باشند. سیلیمارین این گیاه دارای هفت نوع (فلاونولیگنان(سیلیبین نوع A، سیلیبین نوع B، ایزوسلیبین نوع A، ایزوسلیبین نوع B، سیلیکریستین، ایزوسلیکریستین و سیلیدیانین و یک (تاکسیفولین (زردینه یا رنگ ساز زرد می‌باشد. عصاره دانة خشك گياه داراي 1 الي 4 درصد سيليمارين است كه شامل فلاونوييدها از جمله سيليبين A و B، سيليديانين، سيليكريستين و ديهيدروسيليبين است .ديگر فلاونوليگنانهاي موجود در عصاره اين گياه شامل سيلاندرين، سيليبينوم، سيليه رمين و اسيدهاي ميرستيك، پالميتيك و استيريك ميباشد كه ممكن است خواص محافظت كبدي داشته باشند .به علاوه دانة خشك گياه داراي 15 الي 20 درصد روغن ميباشد كه خواص دارويي ندارد .
خواص
طبیعت گیاه خار مریم گرم است.
خواص گیاه خار مریم به‌طور خلاصه عبارتند از:
– خار مریم میزان التهاب را کاهش داده و تاثیرات آنتی‌اکسیدان بالقوه‌ای دارد. آنتی‌اکسیدان‌ها از سلول‌های بدن در برابر آسیب‌دیدگی ناشی از فرآیندهای شیمیایی حفاظت می‌کنند.
– این گیاه در درمان اختلالات فوق کلیوی و سندرم روده ملتهب کاربرد دارد و برای درمان اختلال پوستی «داءالصدف» نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
– یکی از بهترین گیاهان محافظ کبد و سم زدایی از کبد، خار مریم می‌باشد.
– از خواص خار مریم حل سنگ‌های صفراوی و پیشگیری از ایجاد این بیماری است.
– یکی از مهمترین خواص خار مریم کاهش میزان سلول‌های سرطانی است، به طوریکه مصرف گیاه خار مریم در مقابله باسرطان پروستات، سرطان سینه و سرطان رحم موثر بوده و رشد و توسعه سلول‌های سرطانی را کاهش می‌دهد.
– خوردن گلچه‌های خار مریم اثرات منفی داروهای مربوط به شیمی درمانی را کاهش می‌دهد و تاثیر مثبت آن را زیاد می‌کند.
– خوردن گلچه‌های گیاه خار مریم در کاهش میزان کلسترول خون تاثیر دارد.
– مصرف گیاه خار مریم، مقاومت انسولین در بیمارانی که از نوع دیابت ۲ رنج می‌برند را کاهش می‌دهد.
– این گیاه نوعی آنتی‌اکسیدان قوی به شمار رفته و از بدن در برابر آسیب‌های سلولی ایجاد شده از رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند (خاصیت ضداکسیدان آن چندین بار از ویتامین E بیشتر است و از این طریق محافظ خوبی برای کبد است).
– از خواص خار مریم محافظت کلیه از تاثیر مواد شیمیایی است (سیلی مارین موجود در گیاه خارمریم اثر مخرب مواد شیمیایی بر روی کلیه را کاهش داده و محافظ خوبی برای کلیه‌هاست).
آثارفاماکولوژی ومصرف درمانی
قلب وعروق
 آثار فارماكولوژي و مصرف درماني قلب و عروق گزارش مطالعات آزمايشگاهي حاكي از آن است تجويز سيليمارين به حيوانات آزمايشگاهي مبتلا به چربي خون بالا از تشكيل پلاك آترواسكلروز در آئورت آنها پيشگيري نموده است .
 اختلالات كليوي
 گزارش شده است كه سيليبين موجود در سيليمارين، مسموميت كليوي ناشي از تجويز سيسپلاتين را در موش آزمايشگاهي مهار نموده است .به علاوه سيليبين موجب مهار اختلالات كليوي ناشي از اثر سيكلوسپورين در موش آزمايشگاهي شده است .
بيماريهاي كبدي 
فرآورده هاي اين گياه از تخمهاي داخل ميوه تهيه مي شوند. تخمهاي آن حاوي 5/1 تا 3 درصد سيلي مارين است. سيليمارين در واقع از گروهي از عناصر به نام فلاون ليگناند تشكيل شده است. مهمترين فلاون ليگنان همانا “سيلي بارين” (كه گاهاً به آن سيلي بين گفته ميشود) است. ساير عناصر فلاون ليگناند موجود در سيلي مارين عبارتند از: ايزوسيلابين، دي هيدروسيلي بين، سيلي ديانين و سيلي چرستين.
آزمایش‌های علمی بر روی حیوانات حاکی از این اینست که سیلیمارین موجود در این گیاه می‌تواند دارای خاصیت هپاتوپرتکتیو باشد، یعنی خاصیتی که باعث می‌شود سلول‌های کبد از سموم محافظت بشوند. 
اگر با مشكلات و ناراحتي كبد دست به گريبان هستيد يا اگر الكل زياد مصرف مي كنيد (يا در گذشته زياد مصرف مي كرديد) پزشك معالج شما احتمالاً مصرف خار مريم را توصيه خواهد كرد. اين گياه مي تواند در رفع عارضه كبد در صورت مصرف زياده از حد استامينوفن (مسكن غير آسپيريني) مؤثر باشد. گياه خار مريم همچنين در افزايش ميزان جريان صفرا مؤثر است و به كاهش علايم بيماري پسوريازيس كمك مي كند. لازم است از كپسولهاي استاندارد استفاده كنيد. اين توصيه بدان خاطر است كه سيلي مارين موجود در تخم خار مريم را نمي توان به راحتي جذب كرد.
سيلي مارين در صورت متمركز بودن به سرعت وارد سيستم بدن شما ميشود و اين ماده به صورت كپسول از فشردگي بيشتري برخوردار است. از مصرف عصاره هاي الكل اجتناب كنيد. ميزان مصرفي توصيه شده اين گياه عبارت از مصرف روزانه 12 تا 15 گرم گياه خشك (200 تا 400 ميلي گرم سيلي مارين) است. اگر بنا به آسيب ديدگي كبد از خار مريم استفاده مي كنيد (آسيب ديدگي ناشي از الكل،‌ انواع دارويا مواد شيميايي)، ميزان توصيه شده مصرف روزانه سه بار 120 ميلي گرم گل خار مريم (حدود سه كپسول) است.
مطالعات آزمايشگاهي و باليني متعددي حاكي از آن است كه سيليمارين كبد را در برابر مسموميتهاي ناشي از تتراكلريدكربن، استامينوفن و تتراكلرومتان محافظت .گزارش شده است كه سيليمارين با مكانيسمهاي متعدد از جمله تحريك DNA پوليمراز، تثبيت غشاي سلولي، مهار راديكالهاي آزاد و افزايش غلظت گلوتاتيون سلولي اثر محافظت كبدي از خود نشان ميدهد .تحريك DNA پوليمراز توسط سيليمارين موجب افزايش سنتز ريبوزومال RNA و در نتيجه بازسازي سلولهاي كبدي ميشود. افزايش غلظت گلوتاتيون سلولي نيز موجب تثبيت سوپراكسيد دسموتاز و گلوتاتيون پراكسيداز سلولي ميگردد. سيليمارين همچنين با مهار چرخه ليپواكسيژناز (lipoxygenase )و مهار توليد لوكوترين و راديكال آزاد در سلولهاي كوپفر كبد موش موجب كاهش التهاب كبدي ميشود.به علاوه سيليبين در سلولهاي هپاتوسيت موش از توليد ليپيد پراكسيداسيون و آسيب سلولي پيشگيري ميكند .تحقيقات متعدد بر روي حيوان زنده حاكي از آن است كه سيليمارين، سلولهاي كبد را در برابر انواع آسيبها از جمله ويروسها، مواد شيميايي، مواد سمي طبيعي مانند سم قارچ آمانيتا و الكل محافظت مينمايد. پيشدرماني حيوانات آزمايشگاهي با سيليمارين آنها را در برابر مسموميت كشنده ناشي از قارچ آمانيتا محافظت ميكند. در سگها تجويز سيليبين kg/mg) 50) آنها را در برابر مسموميت ناشي از دوز كشنده قارچ آمانيتا حتي بعد از 40 ساعت از تجويز آن محافظت كرده است .به علاوه پيشدرماني حيوانات آزمايشگاهي با سيليمارين، آنها را از مسموميت كبدي و توليد پراكسيداسيون ليپيد، ناشي از تجويز هالوتان، تاليوم تتراكلريدكربن، و استامينوفن به طور معنيداري پيشگيري ميكند  . تجويز سيليمارين و سيليبين به موش صحرايي موجب مهار فعاليت آنزيمهاي كبدي از قبيل گاماگلوتاميل ترانس پيتيداز (GGT) ،آلانين ترانس آميناز (ALT) و آسپارتات ترانسآميناز (AST)شده كه حاكي از مهار مسموميت كبدي ناشي از اثر الكل است .سيليمارين فيبروز كبدي ناشي از انسداد مجاري صفراوي در موش را مهار ميكند . سيليمارين در طب سنتي در كشورهاي اروپايي جهت درمان انواع بيماريها و اختلالات كبدي مصرف ميشود .تحقيقات باليني حاكي از آن است كه مصرف 120 ميليگرم سيليبين (كمپلكس با فسفاتيويل كولين) دوبار در روز به مدت 2 ماه به طور معني داري منجر به كاهش AST و ALT در سرم خون بيماران كبدي شده است . در يك مطالعه كه روي تعداد 2637 بيمار مبتلا به اختلالات كبدي مزمن انجام شد، تجويز عصاره سيليمارين فرموله شده به نام Legalon به مدت هشت هفته موجب كاهش معني دار در ميزان آنزيم كبدي در 88 درصد بيماران شد. عوارض جانبي دارو در كمتر از 1 درصد بيماران مشاهده شد .سيليمارين به طور گسترده اي در درمان مسموميت ناشي از قارچ آمانيتا استفاده ميشود. اين درمان موجب كاهش مرگ و مير به ميزان 80-60 درصد در بيماران شده است .تجويز سيليبين وريدي (day/kg/mg 50 -20 به مدت 3 تا 4 روز) تا 48 ساعت بعد از مسموميت با قارچ آمانيتا موجب مهار آسيب كبدي به طور كامل ميشود. در يك مطالعه كه روي 205 فرد مسموم شده با قارچ آمانيتا انجام شد 46 مورد مرگ در گروه درمان نشده گزارش شد. اما در گروه 16 نفري كه سيليبين تجويز شد، هيچ مرگ و ميري گزارش نشد .در بررسي ديگري، 18 نفر كه با قارچ آمانيتا مسموم شده بودند، تحت درمان با سيليبين قرار گرفتند. نتايج نشان داد تنها يك نفر كه قارچ را جهت خودكشي مصرف كرده و تا مدت 60 ساعت درمان نشده بود فوت نموده است.
كاهش چربي
مطالعات آزمايشگاهي حاكي از آن است كه سيلي مارين موجب بهبود دفع LDLو كاهش سنتز كلسترول در سلو لهای كبد و همچنين پيشگيري از عوارض ناشي از كلسترول بالا وكاهش تشكيل پلاك آترواسكلروز در موش و خرگوش هايپركلسترولمي میشود. نتايج تحقيقات باليني حاكي از آن است كه سيليمارين ميتواند به عنوان يك كاهش دهنده كلسترول خون در بيماران هايپركلسترولمي مطرح شود. در 15 بيمار هايپركلسترولمي مصرف سيليمارين با دوز 420 ميليگرم يك بار در روز موجب كاهش غلظت كلسترول در صفرا در مقايسه با گروه كنترل شد، كه نشان دهنده كاهش سنتز كلسترل در كبد است .در يك مطالعه باليني كه روي 14 بيمار هايپرليپيدمي نوع دوم صورت گرفت، سيليمارين با دوز 420 ميليگرم موجب كاهش ميزان كلسترول تام و افزايش ميزان كلسترول HDL خون بيماران شد.
 سيستم عصبي
 گزارش شده است كه مصرف الكل موجب كاهش يادگيري در نوزادان موش ميشود. اما تجويز همزمان سيليمارين به موشها از اين اختلال در نوزادان پيشگيري ميكند .التهاب سلولهاي عصبي عامل مهمي در تشديد آسيب سلولهاي مغزي است. سيليمارين با مهار التهاب سلولهاي مغزي در پيشگيري اين آسيبها موثر است به علاوه، سيليمارين باعث مهار آسيب مغزي ناشي از لخته شدن خون در عروق مغزي ميشود .همچنين تاثير سيليمارين در بهبود هدايت عصبي در رشته هاي عصبي بيماران ديابتي به اثبات رسيده است .
 غدد درون ريز
 داده هايي كه از مطالعه بر روي حيوان به دست آمده است، نشان ميدهد كه سيليمارين، پانكراس را از آسيب ناشي از مواد شيميايي از جمله آلوكسان و سيكلوسپورين محافظت ميكند.در يك كارآزمايي 60 بيمار الكلي مبتلا به سيروز كبدي كه ديابت مقاوم و وابسته به انسولين نيز داشتند تحت درمان با سيليمارين قرار گرفتند (لگالون 200 ميليگرم 3 بار در روز).نتايج نشان دهندة كاهش معني داري در قند خون ناشتا، قند خون متوسط روزانه، گليكوزوري و نياز به انسولين در طول مدت 6 ماه بود .
اثرات هماتولوژيك 
يكي از اثرات مهم سيليمارين خواص آنتياكسيداني آن روي تركيبات خوني است. اكسيداسيون تركيبات خوني در تشديد بيماريهاي قلبي عروقي و ديگر بيماريهاي مزمن موثر است. گزارش تحقيقات آزمايشگاهي نشان داد كه سيليمارين از هموليز گلبول قرمز ناشي از تجويز مس و پراكسيد هيدروژن و ديگر مواد توليدكننده راديكال آزاد اكسيژن پيشگيري ميكند .
 سيستم ايمني 
داده هاي آزمايشگاهي نشان دهندة اين است كه سيليمارين، بر روي حركت نوتروفيلهاي غيرتحريك شده و فعاليتهاي كموتاكتيك و فاگوسيتيك، هيچ تاثيري ندارد. اما وقتي كه نوتروفيلها تحريك ميشوند، سيليمارين از آزاد شدن ميلوپراكسيداز از آنها جلوگيري ميكند. تلقيح نوتروفيلها همراه با سيليبين از عمل ممانعت كننده هاي حركت لكوسيتها (FML)جلوگيري ميكند .در يك كارآزمايي دوسويه كور با كنترل دارونما بر روي 40 بيمار مبتلا به سيروز الكلي، درمان با سيليمارين باعث افزايش لكتين شد كه القاكنندة تغيير شكل لنفوبلاست است. همچنين كاهش و لنفوسيتوتوكسيتي به طور معني داري نسبت به گروه كنترل، سركوب شد .
 اثرات ضدسرطاني 
مواد موجود در گیاه ماریتیغال (خار مریم) دارای خواص ضد سرطانی است و می‌تواند در پیشگیری و درمان بسیاری از سرطان‌ها موثر باشد.فلاونوئید سیلی مارین موجود در خار مریم شامل سیلی بینین،سیلی دیانین، سیلی كریستین است که برای درمان بیماریهای کبدی و صفراوی استفاده شده است. 
.اثر ضد سرطانی سیلی مارین روی سلولهای سرطانی پروستات، پوست،سینه،تخمدان،مغز و کاهش قند خون در بیماران دیابتی به اثبات رسیده است.
سیلی بینین موجود در این گیاه دارای خاصیت ضد سرطانی است و می‌تواند رشد سلول‌های سرطانی کبد را در رده‌های مختلف مهار کند.با توجه به تأثیر گسترده ضد سرطانی این ماده و پائین بودن عوارض جانبی آن می‌تواند در درمان مبتلایان به سرطان کبد تاثیر گذار باشد
داده هاي آزمايشگاهي نشان ميدهد كه سيليمارين و به خصوص سيليبين موجود در آن اثرات {بازدارنده شيميايي} (chemopreventive) در سلولهاي سرطاني اپيدرمال، پروستات، پستان موش و حيوان دارند .سيليمارين اثر سايتوپروتكتيو بر سلولهاي سرطاني پروستات و پستان انسان كه در مواجهه با كارسينوژن قرار داشتند دارد پيش تلقيح سلولهاي سرطاني با سيليبين قبل از مواجهه با آدريامايسين، اثر آدريامايسين در جلوگيري از رشد سلول را افزايش ميدهد . به علت اثرات آنتي اكسيداني قوي گياه خارمريم اين نگراني وجود دارد كه اين گياه در تثبيت عمل سيتوتوكسيتي داروهاي كموتراپي كه از طريق مسيرهاي بيوشيميايي پراكسيداتيو عمل ميكنند تداخل ايجاد كند، اما در سلولهاي سرطاني پستان و تخمدان در انسان، سيليبين باعث تشديد اثرات (synergistic )سيتوتوكسيك سيسپلاتين و دوكسو روبيسين ميشود و هيچگونه شواهدي دال بر تداخل با اثر سيتوتوكسيتي آنها ديده نشده است . داده هاي حيواني مؤكد اين است كه سيليمارين از ايجاد سرطان (carcinogenesis )   در تومورهاي اپيتليالي مدلهاي موش مختلف، محافظت ميكند. مثلاً دادن سيليمارين به موشها، آنها را در برابر اثرات مواد شيميايي و اشعه UVB كه ايجادكنندة سرطان هستند، محافظت كرد.اثرات تحريكي سيليمارين بر روي DNA كبدي، بر روي سلولهاي غيرسرطاني است. در يك مطالعه بر روي موشهاي صحرايي كه هپاتوما داشتند، سيليمارين رشد تومور را تحريك نكرد .در مطالعات بر روي انسان، گزارشي وجود دارد كه مردي 52 ساله با كارسينوم هپاتوسلولار ثابت شده از طريق بيوپسي كه غيرقابل جراحي بود، بعد از خود درماني با 450 ميليگرم سيليمارين روزانه بيماريش بهبود پيدا كرد . 
آنتي اكسيدان 
فلاونوييدهايي مانند سيليمارين (و مخصوصاً سيليبين) به عنوان آنتي اكسيدانهايي بسيار قوي و اسكاونجرهاي (ناخالصي زداهاي) راديكال آزاد شناخته ميشوند. دادههاي آزمايشگاهي، در موشهاي صحرايي نشان ميدهد درمان دو هفته با سيليبين، آنها را از اثر القايي ليپيد پراكسيداسيون سيلكوسپرين حفاظت ميكند .سيليبين از پراكسيداسيون LDL در محيط آزمايشگاهي جلوگيري ميكند و لكوسيتهاي انساني را در برابر اثر هيدروژن پراكسيد كه باعث آسيب DNA ميشود محافظت ميكند .سيليمارين هم چنين اثرات آنتي اكسيداني در پلاكتهاي انساني دارد و در ميكروزومهاي كبدي و ريوي انسان، سيليمارين، به صورت آنتي اكسيدان و پاك كنندة راديكالهاي آزاد عمل ميكند كه در نتيجه عملي حفاظتي در برابر پراكسيداسيون چربي القا شده توسط مواد شيميايي فراهم ميآورد .داده هاي حيواني حاكي از آن است كه در موشهاي صحرايي افزايش بار آهن مزمن موجب استرس اكسيداسيون و آسيب كبدي شده كه سيليمارين اين مسموميت را مهار ميكند . در موشهاي صحرايي، پيش درماني با سيليمارين از زخمهاي معده كه توسط ايسكمي ايجاد ميشوند محافظت ميكند .مطالعات انساني نشان ميدهد، در بيماران با سيروز الكلي، سيليمارين، سطوح سوپراكسيد دسموتاز RBC و لنفوسيت را افزايش ميدهد. در نتيجه اثرات آنتي اكسيداني را بالا ميبرد. 
پوكي استخوان  
تاكسيفولين موجود در عصاره سيليمارين خواص استروژني قابل ملاحظه اي دارد .به علاوه يك مقاله گزارش كرده است كه تركيب فلاونوييدي موجود در سيليمارين با بدون آنكه با رسپتور استروژني B اتصال پيدا كند، بر روي رسپتورهاي استروژني استخوان(Metaphysis of femur)تاثير ميگذارد اما هيچ تاثير آگونيست استروژني حتي اثر ضد استروژني نيز بر روي رحم نداشته است . 
آب مرواريد 
تجويز سيليمارين به موشهاي آزمايشگاهي از تشكيل آب مرواريد ناشي از تجويز گالاكتوز پيشگيري ميكند .
پسوريازيس
 سيليمارين به صورت سنتي در درمان بيماري پسوريازيس استفاده ميشود. تاثير سيليمارين در بهبود پسوريازيس ممكن است به دليل دفع متابوليتهاي ناخواسته از سلولهاي بدن مخصوصاً كبد و همچنين مهار چرخه cAMP و مهار سنتز لوكوترينها باشد در بيماران مبتلا به پسوريازيس افزايش ميزان چرخه cAMP و سنتز لوكوترينها وجود دارد كه مهار آنها احتمالاً موجب بهبودي بيماري ميشود .
تاثيرات ديگر 
سميت حاد: به دليل اثرات تحريكي اين گياه بر روي كبد و كيسه صفرا، برخي متخصصين گياهان دارويي براين اعتقادند كه يك اثر مسهلي خفيف ممكن است در چند روز اول مصرف ايجاد شود. اما در كارآزماييهاي كنترل شده تصادفي، اثرات جانبي اين گياه بيشتر از دارونما نبود. در حيوانات، سيليمارين حتي وقتي كه در دوزهاي بالا داده ميشود هيچ اثر جانبي قابل اهميتي ندارد. در بررسي چندين هزار بيمار نيز شيوع عوارض جانبي بسيار پايين بود و بيشتر به اختلالات گوارشي خفيف محدود ميشد.
سميت مزمن: مصرف طولاني مدت اين گياه هيچ گونه ريسك نابهنجاري ندارد و بسيار مطمئن است. هيچ گزارشي در عدم منع مصرف اين گياه در جريان يك بيماري يا در بيماران با اختلال يك ارگان خاص موجود نميباشد.
 تداخلات با ديگر گياهان دارويي يا داروهاي شيميايي
 اين گياه نياز به انسولين را در بيماران ديابتي همراه با سيروز كبدي الكلي، كاهش ميدهد. اما هيچ مطالعه اي درباره اثر تغييردهندگي متابوليسم گلوكز توسط اين گياه در بيماران بدون بيماري كبدي وجود ندارد . در يك مطالعه دوسويه كور و 6 بيمار زن كه به طور مزمن از داروهاي اعصاب و روان استفاده ميكردند و ميزان آنزيمهاي كبدي آنها از جمله ALT و AST افزايش يافته بود با مصرف 400 ميليگرم سيليمارين دو بار در روز به مدت 90 روز موجب كاهش ليپوپراكسيداز و آسيب كبدي در مقايسه با گروه كنترل شدند . سيليمارين عوارض داروهاي شيميايي مانند داروهاي ضدسرطان از جمله ,Paclitaxel Cisplatin,Methotrexate, Fluorouracil  وكاهش دهنده چربي خون Pravastatin, Lovastatin, Clofibrate و داروهاي اعصاب و روان Tacrine, Haloperidolو ديگر داروها از جمله Oxide Nitrous، Cyclosporin Metronidazole،،Acetaminophen را روي كبد كاهش ميدهد .در اروپا همچنين سيليمارين در درمان آسيب هاي ناشي از آلودگي محيط كار مصرف شده است .
مصرف در حاملگي، شيردهي
 مصرف سيليمارين در حاملگي، شيردهي و كودكان بلامانع است. البته عوارض جانبي استفادة طولاني مدت اين گياه در حاملگي، شيردهي و كودكان اثبات نشده است اما اين اطمينان بر اساس استفادة تاريخي طولاني مدت آن به عنوان غذا مفروض انگاشته ميشود. مصرف اين دارو در درمان خارش پوستي ناشي از انسداد مجراي صفرا در زنان حامله پيشنهاد شده است. به علاوه مصرف آن در زنان حامله موجب مهار آسيبهاي كبدي ميشود. تجويز آن در زنان حامله كه با قارچ آمانيتا مسموم شده اند ضروري ميباشد .
استفاده خوراکی 
ریشه‌های این گیاه را می‌توان به طور خام یا جوشانده شده به همراه کره یا کباب شده خورد، شاخه جوان آن را می‌توان تا ریشه برید و آن را آب‌پز نموده و مصرف کرد. در گذشته شاخه‌های خاردار تازه دور گل این گیاه را همانند کنگر فرنگی می‌خورده‌اند. همچنین ساقه این گیاه را می‌توان بعد از پاک کردن، برای رفع تلخی در طول یک شب در آب خیساند و آنرا به صورت استفاده در خورشت مصرف کرد. برگهای این گیاه را نیز می‌توان اول از خارها پاک نمود و بعنوان یک جایگزین برای اسفناج مصرف کرد یا می‌توان به صورت خام آنرا به سالاد اضافه نمود. همچنین می‌توان با پاک کردن این گیاه، یعنی قطع کردن یا ساییدن ساقه و برداشتن برگهای خارمانند اطراف گلها و حذف گلبرگهای صورتی رنگ بصورتی که دانه‌های آنها از آن جدا نشود، می‌توان کاسه دان گل به همراه دانه‌های آن را نیز به صورت خام یا جوشانده یا در سالاد مصرف نمود. همچنین مردمان جنوب ایران (منطقه گراش، لار و …) کاسه دان به همراه دانه‌های این گیاه را به ترشی نیز تبدیل می‌نمایند. 
موارد منع مصرف
خار مریم معمولاً برای مصرف مقدار کم دارای عوارض خاصی نیست. اما درصورت مصرف بیش از حد این گیاه، عوارض جانبی همچون حساسیت پوستی، اگزما، سردرد و تهوع، ضعیف شدن قوه چشایی، عرق کردن و ضعف را بهمراه دارد. همچنین خار مریم باعث پایین آمدن سطح قند خون خون می‌شود. به همین دلیل به افراد داری سطح قندخون پایین یا دارای دیابت و کسانی که به هردلیل برای آنها داروهای مرتبط با قند خون تجویز شده، هشدار برای مصرف کردن داده می‌شود. 
سازمان دارو و مواد غذايي آمريكا خار مريم را به عنوان يك مكمل غذايي منظور كرده است و از اينرو هيچ محدوديتي در استفاده از آن وجود ندارد. اگر طبق دستور مصرف، اين گياه دارويي را مصرف كنيد هيچ خطري متصور نيست. گاهي اوقات اين گياه اثر ملين خفيف دارد. اگر چنين حالتي رخ دهد، مقداري از مواد فيبري نظير قند، پسيليوم، سبوس جو يا پكتين ميل كنيد. مصرف اين نوع فيبر بايد از شلي مدفوع و هر نوع ناراحتي گوارشي را برطرف كند.