گل محمدی

گل محمدي    
گل محمدي با نام علمي Rosa damascene Mill از مهمترين گونه هاي معطر خانواده Rosaceae مي باشد . 
گل محمدی درختچه‌ای دارای ساقه  تیغ دار، استوانه‌ای شکل، بدون شیار و دارای برگهای مرکب شانه‌ای که دارای ۵-۳ برگچه متقابل دندانه‌دار می‌باشد. رگبرگهای پشت برگ مشخص و بهم رفته، برگچه چرمی و بیضی شکل، نوک تیز به طول ۵-۳ سانتی متر، و روی برگها صاف و سبز و پشت آنها سبز کمرنگ و دمبرگهایش خزی و نمدی است و با کرکهای غده‌ای پوشیده شده و تا انتهای جام گل کشیده شده‌است
گلها صورتي رنگ با ۳۲ گلبرگ مشابه و یکدست که در اوائل صبح شروع به ظاهر شدن می‌نمایند. کاسبرگها به تعداد ۵ عدد که حداقل سه تای آنها دارای زوائد بزرگی در لبه‌ها هستند. پرچم‌ها زرد رنگ به تعداد ۱۰۰ عدد در ترکیب گل وجود دارند. میوه آن پس از ریزش گلبرگها گوشتی مي شود و به طول 1/5 سانتی متر که در داخل برجستگی کوزه‌ای شکل زیر گلبرگها قرار دارد.
زمان بازشدن گلها در اوائل اردیبهشت تا اوائل تیرماه می‌باشد. و در هر منطقه مدت زمان بازشدن گلها ۳۰-۲۰ روز طول می‌کشد. دوام گل حداکثر یک روز بوده و بعد از آن رنگ صورتی  گلبرگها به سفید می‌گراید و با اندک نسیم و ضربه گلبرگها پرپر شده و می‌ریزند.
از گلبرگهاي گل محمدي در صنایع دارویی، عطرسازی، فراورده‌های بهداشتی و آرایشی و صنايع غذايي استفاده می‌شود. در تهیه شربت مربا و در صنایع شیرینی سازی و تهیه بستني نيز استفاده مي شود .  
محل رويش
 اين گونه معطر در ايران ، هند ، بلغارستان ، تركيه ، مراكش و در برخي از كشورهاي شمال آفريقا كشت ميشود 
گل محمدي در مناطق مختلف ايران كشت ميشود و ايران را به عنوان منشاء اين گياه دانسته اند .
در نیاسر، قمصر، کاشان، اصفهان، دهستان لاله‌زار کرمان، داراب (لایزنگان) فارس و شهر میمند فارس از آن گلاب می‌گیرند و بعضی آنرا هم تقطیر می‌نمایند.
تركيبات
گلبرگ هاي گل محمدي و كاسه گل آن از اجزاء مهم داروهاي سنتي مي باشد . 
نهنج آن به عنوان منبع غني از ويتامين c  مي باشد.
مهمترين تركيبات اسانس گل محمدي شامل : سيترنلول ۵۵-۳۴%،گرانتول ۴۰-۳۰%، استاروپنين ۲۶-۲۲%، و فنيل اتانول ۳-۵/۱% مي باشد .
اسانس گل محمدی شامل مجموعه‌ای از ترکیبات (95ترکیب) است که در 75/94 درصد از اسانس‌های گرفته شده دیده شده‌اند و به عقیده جلیلی هراوی و همکاران (2008) شامل: الکل‌های مونو ترپن بتا سیترونلول 26%؛ اکسیدها، اترها، آلدهیدها، ژرانیال، هیدروکربنها، ایکوسان 30% دوکوسان 14%، 1-مونودکان 7%(گل‌های به‌دست‌آمده در ایران)  
الکل‌های مونوترپن اسانس شامل:سیترونلول 24 تا 43%، ژرانیول 2 تا 18% و ایزومر سیس نرول به میزان 7/0 تا 18% است (گل‌های به‌دست‌آمده از ترکیه) Bayrak&Akgu˝l 1994.
الکل‌های اسانس شامل: سیترونلول و نرول 24%، ژرانیول 21%، لینالول 21% برآورد شده است. (گل‌های به‌دست‌آمده از هند) Babu et al 2002.
بر اساس تحقیقات بابو و همکاران (2002)میزان عملکرد اسانس ارتباط زیادی با شرایط استخراج آن دارد. به گفته او اسانس های به دست آمده در فشار اتمسفر طبیعی از کیفیت بالاتری برخوردار بوده و بعلاوه میزان الکل‌های موجود در گلاب بالاتر از اسانس روغنی است. 
مهمترین ترکیبات تولید کننده عطر گل محمدی شامل بتا داماسنون، بنتاآیونون و اکسید رز است. صرف نظر از مقدار بسیار پایین دو ترکیب بتا داماسنون، بنتاآیونون این ترکیبات به عنوان یکی از فاکتورهای کلیدی تعیین کیفیت اسانس تولید شده است.
بر اساس این نتایج پیشنهاد شده است که به جای اسانس از عصاره نیمه جامد کانکریت استفاده شود. در آزمایش انجام گرفته میزان مواد مؤثره موجود در کانکریت به ترتیب: سیترونلول 7/4% ، 2-فنیل اتانول 25%، ان-نونادکان 13%، هنیکوسانین 12% و ان تریکوسانین 7% به ثبت رسیده است Reverchon et al 1997. 
از دیگر مواد موجود در اسانس می‌توان به مواد فنولی مانند اسید گالیک، فلاونوییدهایی مانند کوئرسیتین گلیکوزید(روتین، کورسیتین، میریستین، کمپفرول (Kumar et al 2008) و آنتوسیانین هایی مانند سیانیدین و5،3-دی گلوکوزید Velioglu&Mazza 1991 را نام برد.
عنبر گل به عنوان یکی از فراورده‌های صنعت گلابگیری، مایع سیاهی است که در پایان عملیات تقطیر همراه با تفاله گل‌ها در دیگ به جای می‌ماند و جهت درمان‌های عضلانی مناسب است.
خواص درماني
دم کرده گلبرگ‌های خشک شده اثر درمانی برای تقویت اعصاب، برطرف کردن بیماری‌های گلو و دهان است. 
گل محمدی، دردهای روماتیسمی را درمان می کند . براي بيماري هاي قلبي مفيد است . موجبتقويت اعصاب مي شود .
 ناراحتي هاي گوارشي از جمله معده درد را برطرف مي كند .
تقویت کننده کبد و کیسه صفراست
خاصیت آرام بخش دارد.
افسردگی، خشم، ترس و اندوه را برطرف می کند و باعث تقويت قواي جنسي مي شود .
گردش ضعیف خون و ناراحتی های مربوط به قلب چون تپش قلب و فشار خون بالا را درمان می کند 
ناراحتی تنفسی مانند، آسم سرفه و تب یونجه را برطرف می کند
خاصیت مرطوب کننده و آب رسانی به پوست دارد مویرگ های آسیب دیده،التهاب های پوستی، قرمزی پوست، اگزما و تبخال را درمان می کند. 
شربت گلاب گرمازدگی را برطرف می کند. 
 در هندوستان موم گل محمدی، گل روغن و گل قند تهیه می‌شود
دمنوش گل محمدي طبیعتی معتدل با گرایش به سمت سرما و خشکی دارد و بسیار شادی بخش، مقوّی قلب و ضد ّصفرا و بلغم می باشد.گل سرخ، ملیّن بسیار خوبی بوده؛ در درمان یبوست های تازه و کهنه ، تقویت لثه و ترمیم زخم های آن مفید است.

موارد منع مصرف
مورد منع مصرف در مراجع ذكر نشده .