چای سبز

چاي سبز
 چاي سبز محصولي است که از گياه کامليا سيننسيس (camellia sinensis) بوجود مي آيد .
  قسمت هاي مفيد چاي سبز، غنچه برگ، برگ و ساقه آن مي باشد.
 چاي سياه و چاي سبز هر دو از گياه واحدي به دست مي آيند و تفاوت آنها در طرز تهيه شان است.
براي تهيه چاي سبز برگ ها را بخار داده، گرد مي کنند و سپس آن را خشک مي نمايند. ولي براي تهيه چاي سياه برگ هاي چاي خشک شده، تخمير شده و برشته مي شوند، يعني فرايند بيشتري روي برگ چاي صورت مي گيرد.
انجام فرايند کمتر روي چاي سبز، از تاثير آنزيم ها در نابود کردن"پلي فنول ها پيشگيري مي كند
 پلي فنول موجود در چاي سبز حتي در مقايسه با ويتامين هاي E و C داراي خاصيت آنتي اكسيداني بيشتري مي باشد.
محل رويش
چاي علاوه بر اينکه ميتواند در آب و هواي گرم رشد کند همچنين ميتواند در ارتفاعاتي به بلندي 2100 متر از سطح دريا نيز رشد نمايد. بهترين چاي ها را ميتوان در ارتفاعات يافت. جايي که برگهاي آنها به آرامي رشد ميکنند و طعم بهتري دارند. با توجه به ارتفاعي که چاي در آنها ميرويد، برگهاي تازه چاي بين دو سال و نيم تا پنج سال طول ميکشد تا براي چيدن آماده شوند. چاي برگهاي فراواني دارد و گلهاي آن بسيار شبيه گلهاي کاملياست اما تنها برگهاي جوان و کوچک آن براي مصرف چيده ميشوند. جوانه زدن چاي در مناظق کم ارتفاع هر هفته صورت ميگيرد ولي در ارتفاعات بالا، هفته ها طول ميکشد.
 چاي سبز، اصالتا بومي کشور چين است اما مردمان ژاپن، کره جنوبي و اندونزي هم آن را توليد و حتي به کشورهاي ديگر صادر مي کنند.
تركيبات
چاي سبز حاوي دو جزء فعال مي باشد :
1)    پلي فنل كاتچين كه فعاليت آنزيم Catechol-o-methyl transferase را مهار مي كند .
2)     كافئين كه تجزيه ناشي از القاي فسفودي استراز را مهار مي كند كه منجر به آزاد شدن نوراپي نفرين مي شود .
چاي سبز حاوي كافئين ، كاتچين ، پلي فنل ، ويتامين B ، C ، E  فلاونوئيدها ، گليكوپروتئين ، فيبر ، ليپيد  و كارتنوئيدها مي باشد .
 مهمترين فلاونوييد موجود در چاي فلاونول يا به طور دقيقتر كاتچين ها مي باشند .
كاتچينها آنتي اكسيدانند و داراي اثرات مفيدي در بدن مي باشند
برگهاي چاي سبز حاوي 10 – 20 درصد كاتچين مي باشند .
2/5 گرم چاي سبز در250 سي سي آب داغ حاوي 240-300 ميلي گرم كاتچين است و در اين مقدار ، كافئين نيز به ميزان زيادي وجود دارد .
خواص چاي سبز
كاتچينها25 تا 35 درصد از وزن خشك چاي سبز را در بر ميگيرند . ويژگيهاي زيستي چاي مانند خاصيت آنتي اكسيداني  ، ضد ميكروبي ، ضد سرطاني و ضد جهش زايي را مربوط به كاتچينها مي دانند .
.محققان مشاهده نموده اند که فوايد چاي سبز براي سلامتي بستگي به ميزان مصرف آن دارد که بيشترين مصرف آن در کشورهاي آسيايي حدود 3 فنجان در روز است. ( که حدود 240 ـ 320 ميلي گرم از پولي فنول بدن را تهيه مينمايد. )
يکي ديگر از فوايد مصرف چاي سبز، کاهش مرگ و مير به دليل هر نوع بيماري مخصوصاً بيماري قلبي ـ عروقي ميباشد. 
چاي نه تنها بخوبي آب خالص  بدن را هيدراته(آب رساني)  مي کند بلکه منبعي غني از پلي فنولاز ميباشد که از بيماريهاي قلبي جلوگيري ميکند.
موثر بر سيستم عصبي
چاي سبز فعاليت سلولهاي مغز را به ويژه در بخشهاي مربوط حافظه ، تقويت وتحريك مي كند . همچنين با نوشيدن چاي سبز بدن مقاوم تر شده و آرامش اعصاب و دوري از فشارهاي عصبي را به ارمغان مي آورد . ازآن جاييكه بسياري از بيماريها ارتباط مستقيم با استرس سيستم عصبي دارند ، نوشيدن اين چاي را مي توان براي بسياري از بيماريها مفيد دانست .
تشنج رويداد  محدود عمل مغزي است كه ناشي از تخليه غيرطبيعي نورونهاي مغزي مي باشد .علائم باليني صرع شامل يك پديده ناگهاني موقت غير طبيعي از قبيل : تغييرات سطح هوشياري ، حركتي ، حسي، اتونوميك ويا رواني است كه بررسي ها نشان داده تزريق درون صفاقي كاتچينها سبب ايجاد تاخير در شروع حملات تشنجي ( آستانه تشنج ) و فازهاي مختلف تشنج مي شود.
با توجه به شواهد موجود فلاونوئيدها با مهارآنزيم سيكلواكسيژناز، توليد پروستاگلندينها درپاسخ به محركها را مهار مي كنند ودرنتيجه از حساس شدن گيرنده هاي درد كه به وسيله اين مولكولها بوجود مي آيندجلوگيري مي شود و متعاقبا احساس دردي را كه به همراه اين پاسخها مي باشدكم مي كنند .
چاي سبز اثر ضد دردي مورفين را از طريق مهار توليد NO در دردهاي نوروپاتي افراد ديابتي بهبود مي بخشد .
همچنين نشان داده شده كه مصرف چاي سبز اختلالات رفلكسي وحسي ناشي از فشار و التهاب مزمن به عصب سياتيك را بهبود مي بخشد .
موثر درگرفتگي رگها
تركيب(CRP (c-Reactive protein يكي از پروتئينهاي مهم مرحله حاد است كه در واكنش به افزايش سطوح سايتوكينهاي التهابي ،توسط كبد ترشح مي شود . غلظت بالاي CRP به طور مداوم با افزايش خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي مرتبط مي باشد.
 ميزان وجود راديکالهاي آزاد در رگها،کليد ابتلاء به بيماريهاي قلبي ـ عروقي ميباشد. آخرين تحقيقات نشان دادهاند که کتچينهاي موجود در چاي
سبز مانع از درگير شدن آنزيمها در توليد راديکالهاي آزاد موجود در رگها ميگردد.
 موثر در بهبود فشارخون
نتايج پژوهشها حاكي از آن است كه تمرينات هوازي به همراه مصرف عصاره چاي سبزباعث كاهش CRP و كاهش فشارخون دياستولي مي شود . همچنين مي توان از اين تمرينات براي كاهش فشار خون در زنان چاق با پرفشاري خون استفاده كرد. چاي سبز باعث توقف در افزايش فشار خون سيستولي مي شود .
تاثير چاي سبز روي افراد مبتلاء به تري گليسيريد
تحقيقات نشان داده اند که مصرف چاي سبز براي سلامت قلب افرادي که داراي تري گليسيريد بالا هستند بسيار مفيد ميباشد. آزمايشات نشان داده اند کتچينهاي موجود در چاي سبز که با ميزان مصرف نسبت مستقيم دارد(dose-dependently) مانع از فعاليت ليپاز پانکراس ميشود(آنزيمي که بوسيله پانکراس ترشح ميشود وچربيها را هضم مينمايد.) در نتيجه اين عمليات، سرعت شکستن چربيها و تبديل آنها به تري گليسيريد و همچنين افزايش تري گليسيريد در خوني که بعد از صرف غذا اندازه گيري ميشود بسيار آهسته صورت ميگيرند.
موثر در كنترل وزن
گزارشهاي متعددي نشان داده اند كه مصرف روزانه كاتچين مي تواند باعث كاهش چربي بدن ، كاهش در اندازه دور كمر و كنترل چاقي شود .
عدم تعادل بين مصرف و دريافت انرژي منجر به چاقي مي شود. براي كنترل چاقي راهكارهاي متعددي از جمله افزايش انرژي مصرفي يا كاهش دريافت متداول وجود دارد.به تازگي راههاي ديگري مثل تحريك متابوليسم و افزايش مصرف انرژي با مصرف مواد گياهي مورد توجه قرار گرفته است . اثرات چاي سبز بعنوان منبع پلي فنل و كافئين بر ترموژنز و اكسيداسيون چربي در محيط آزمايشگاه گزارش شده است كه تا حدودي ميتواند از طريق تحريك اعصاب سمپاتيك باشد .مكانيزم كاهش وزن ناشي از مصرف چاي سبز به دليل مصرف انرژي و اكسيداسيون چربي نيز مي باشد .
موثر درجلوگيري از سرطان
بسياري از اثرات ضد سرطاني چاي سبز به دليل وجود ترکيبي موسوم به EGCG (اپي گالو کاتچين گالات) در آن است که عمده ترين ترکيب پلي فنلي چاي سبز به شمار ميرود. چاي سبز به سبب داشتن آنتي اکسيداني که 100 برابر ويتامين C و 25 برابر ويتامين E موثر است، به کاهش ابتلا به سرطان کمک مي کند (ويتامين C وE به عنوان دو آنتي اکسيدان مهم مطرح هستند).
نتايج تحقيقات اخير حاکي از آن است که نوشيدن چاي سبز، سرعت بهبود بيماران سرطاني را بعد از روشهايي مثل اشعه و يا شيمي درماني افزايش ميدهد.
سرطان معده
مرداني که در روز 7 فنجان و يا بيشتر چاي سبز مصرف ميکنند، احتمال ابتلاي آنها به سرطان معده 31 کمتر از ساير افراد خواهد بود. چاي سبز پس از مصرف، در سلولهاي معده تجمع يافته و بدين ترتيب موجب افزايش غلظت عوامل جلوگيري کننده از رشد سلولها شده و به دنبال آن مرگ سلولي در سلولهاي سرطاني معده را سبب خواهد شد.
سرطان ريه
کاتچين موجود در چاي سبز از رشد سلولهاي پيش سرطاني در ريه جلوگيري ميکند.
 مطالعات نشان داد که چاي سبز اثرات سيگار کشيدن را کاهش ميدهد.
سرطان پوست
آنتي اکسيدان هاي موجود در چاي سبز، سلول هاي پوست را در مقابل آسيب هاي راديکال هاي آزاد که باعث ايجاد سرطان و افتادگي و چروک خوردن پوست به ويژه پوست صورت مي شوند، محافظت مي کنند.
، بعضي ها برروي پوست خود چاي سبزگذاشته تا از شدت سوختگي ناشي از نور خورشيد کاسته و همچنين به پيشگيري ازسرطان پوست ناشي از آفتاب سوختگي و آسيب هاي خورشيدي کمک نمايد.
 يافته هاي محققان ايراني نشان داد: عصاره چاي سبز مي تواند به عنوان يک آنتي اکسيدان طبيعي در محصولات آرايشي به جاي آنتي اکسيدان هاي تجاري متداول که عوارضي در پي دارند، استفاده شود. يافته هاي تحقيق دکتر کتايون مرتضي سمناني، دکتر مجيد سعيدي، دانشياران دانشکده داروسازي دانشگاه علوم پزشکي مازندران و دکتر زهرا نوزادي، داروساز، در رابطه با مقايسه فعاليت آنتي اکسيداني عصاره چاي سبز با آنتي اکسيدان هاي تجاري در کرم هيدروکينون 2 درصد نشان مي دهد:
عصاره چاي سبز در مقايسه با سديم متا بي سولفيت و BHT اثر آنتي اکسيداني بيشتري داشته و با توجه به ويژگي هاي اين عصاره در محافظت پوست در مقابل اشعه ماوراي بنفش و کاربرد اين گياه به صورت موضعي که از گذشته براي برطرف کردن تورم به کار مي رفته است، مي توان به اين گياه به عنوان يک آنتي اکسيدان طبيعي در فرآورده هاي آرايشي بيش از پيش توجه کرد.
سرطان دستگاه تناسلي
 چاي سبز در پيشگيري از سرطان تخمدان ، سرطان دهانه رحم وسرطان سينه موثر است .
چاي سبز در مردان از سرطان پروستات جلوگيري مي كند .
انوع خاصي از عصاره چاي که بشکل پماد موجود است از طرف سازمان غذا و داروي آمريکا براي درمان زگيل هاي تناسلي تاييد شده است
سرطان خون
دکترتايت شانافلت متخصص خون در مرکز تخصصي مايوکلينيک که نويسنده اصلي اين پژوهش است، تشريح کرد: هرچند نتايج قطعي درباره تاثير EGCG تا پايان مرحله سوم آزمايشات مشخص خواهد شد اما تاکنون تاثيرات مثبت و اعجاب آور اين ترکيب در اکثر بيماران مبتلا به سرطان خون مزمن مشاهده شده و مي تواند براي کاهش روند رشد بيماري مفيد باشد.
موثر در سلامت استخوانها
پلي فنول ها ممکن است قادر به پيشگيري از التهاب  و ورم بوده، از غضروف بين دواستخوان محافظت کرده و از خراب شدن مفاصل جلوگيري مي نمايد
موثر بر قند خون
چاي سبز قادر است از عوارض ناشي از ديابت مانند آب مرواريد و بيماري هاي کليوي به طور معجزه آسايي جلوگيري کند. چاي سبز با مهار کردن فعاليت آنزيم آميلاز بزاق و روده که مسئول هضم نشاسته است، باعث مي شود که نشاسته با سرعت آهسته تري بشکند و در نتيجه قند خون با سرعت کمي بالا برود. اما چاي سبز در پايين آوردن قندخون تاثيري ندارد .
موثر در سلامت دندانها
چاي سبز تخمير نشده حاوي مقادير قابل توجهي مواد آنتي اكسيداني و ضد التهابي بوده كه اثرات بازدارنده آن بر رشد استرپتوكوك اولين بار در سال 1989 توسط Toda وهمكارانش نشان داده شد وسالها بعد اثر ضد پوسيدگي آن در مطالعات مختلف تاييد شد. عصاره پلي فنل چاي سبز بعنوان منبعي از كاتچين وتيافلاوين است كه مانع از رشد و همچنين چسبندگي استرپتوكوك موتانس روي سطح دندان مي شود .
چاي سبز در كاهش تشكيل پلاكهاي ميكروبي سطح دندان موثر است ، اما اثر ضد پوسيدگي ندارد.
تفاوت تاثير مصرف چاي سبز در زنان و مردان
در زنان                                                                                در مردان
23% کاهش مرگ به دليل هر بيماري                             12% کاهش مرگ به دليل هر بيماري
 31% کاهش مرگ بدليل بيماريهاي قلبي ـ عروقي             22% کاهش مرگ بدليل بيماريهاي قلبي ـ عروقي
62% کاهش مرگ بدليل سکته                                     42% کاهش مرگ بدليل سکته
  موارد منع مصرف
چاي سبزبه خاطر داشتن کافئين، از جذب مواد معدني مخصوصا آهن جلوگيري ميکند.
خانم هاي باردار، شيرده و افرادي که ناراحتي اعصاب دارند و آنهايي که ضربان قلبشان نامنظم است، بهتر است در مصرف آن زياده روي نکنند. مصرف روزانه زنان باردار و شيرده نبايد بيشتر از 2 فنجان باشد.
 مصرف اين چاي همچون چاي سياه به همراه غذا جذب روي، آهن و کلسيم را کاهش مي دهد. زياده روي در مصرف اين چاي ميتواند باعث دفع زياد آب از بدن و خشکي مدفوع و يبوست شود.
مصرف روزانه پنج فنجان و يا بيشتر از چاي سبز، زياده روي محسوب شده و عوارض جانبي دارد.
مصرف چاي سبز در افراد کم خون مي تواند باعث بدتر شدن کم خوني آنها شود. کافئين موجو در چاي سبز مي تواند باعث افزايش اضطراب شود.
استفاده از ليمو همراه چاي سبز علاوه بر افزوده شدن خواص ليمو ، تاثير مواد موثره چاي سبز را افزايش مي دهد.