چای

چاي
 چاي با نام علمي Camellia ceaseدرخت چای گیاهی است همیشه سبز که در طبیعت و به حال وحشی ارتفاع آن به 6 تا 7 وگاهی به 15 متر می‌رسد.برگ درخت چاي هميشه سبز است ودارای شکل کشیده نوک تیز بوده و کناره آن دارای دندانه‌های ریز است و برگها بطور متناوب اطراف شاخه قراردارند. موقعی که برگها کوچک و جوان هستند پوشیده از کرکهای سفید ولی برگهای مسن صاف ، براق و بدون کرک می‌باشند. گلهای درخت چای بطور خوشه‌ای و مجتمع و یا تک گل و میوه چای یک کپسول است .
به طور كلي در بازار سه نوع چاي عرضه مي شود:چاي سياه،چاي سبز، و چاي سفيد .
 چاي تخته اي كه به صورت تخته هاي شبيه آجر يا بسته هاي كوچك فشرده شده ويا قرص تهيه مي شود. نوع اخير چاي را معمولا در چين و در روسيه از باقي مانده هاي چاي سبز و چاي سياه در كارخانجات درست ميكنند. چاي سبز و چاي سياه هر دواز برگهاي چاي تهيه مي شوند و فقط از نظر رنگ و نوع و روش تهيه باهم اختلاف دارند.
چاي سبز كه به سبب رنگ سبز برگش ،به اين نام گفته مي شود  در چين ،ژاپن و آفريقاي جنوبي ودر روسيه مستعمل است.
چاي خيلي سريع بوها را به خود مي گيرد و در نگهداري آن بايد دقت شود كه در نزديكي و تماس با مواد بودار نباشد به همين دليل معمولا آن را در قوطي و ظرفها و جعبه هاي دو جداره بسته بندي ميكنند.براي مصارف جاري نيز بايد سعي كرد در قوطي هاي فلزي يا در شيشه كه درب آن خيلي خوب بسته شود، نگهداري شود.
محل رويش
درخت چای که اصل آن از چین است و شناسایی چای در اروپا تقریبا از اوایل قرن 17 شروع شد وبه تدریج در ممالک هلند ، آلمان ، فرانسه ، انگلستان ، روسیه و بالاخره در 1690 در ممالک متحده آمریکایی شمالی مصرف آن رواج گرفت. از نظر کاشت و مصرف چای چین اولین محلی است که این گیاه در آنجا کاشته شده و به مصرف رسیده است و از این کشور به سایر نقاط برده شده است.
درختچه چاي در حدود 5 هزار سال قبل در چين شناخته شده بوده و مصرف مي شده ،امروزه در اغلب كشورها ي آسيا كه براي چاي اقليم مناسبي باشند ،كاشته مي شود.چاي را در قرن سيزدهم ميلادي براي اولين بار ماركوپولو سياح ونيزي به اروپا وارد كرد و مدتها به علت گراني و كمياب بودن ان فقط مشروب لوكس طبقات بالاي جامعه اوپا و درباريان بود است. از اوايل قرن هجدهم هلندي ها و انگليسي هااز طريق كمپاني معروف هند ورود چاي را به اروپا آغاز كردند. تا قبل از قرن حاضر در ايران چاي كاشته نمي شد و از خارج وارد مي گرديد و دراوايل قرن حاضر تخم چاي را كاشف السلطنه از چين به ايران آورد و در سواحل درياي خزر كه داراي خاك غير آهكي است و از نظر خاك و تا اندازه اي درجه حرارت مناسب چاي مي باشد كاشته مي شود  چاي مناطق سرد را تحمل نمي كند و در سالهايي كه در شمال ايران در زمستان درجه حرارت خيلي پايين مي آيد ،رشد آن كمي متوقف مي شود..
ترکیبات  شیمیایی  
موادمتشکله برگ چای عبارتند از مواد سلولزی ، مواد صمغی ، دکسترین ، پکتین ، مواد چربی ، مواد مومی ، نشاسته ، قند ، اسید گالیک ، اسید اگزالیک ، کورستین ، مواد پروتئینی ، الیاف ، مواد معدنی ، تانن ، کافئین یا تئین ، ترکیبات معطر و دياستاز ميباشد .
خواص درماني
چاي طبق نظر حكماي طب سنتي از نظر طبيعت گرم و خشك است و از نظر خواص ،مقوي روح ، فكر، معده و نيروي جنسي سرد مزاجان و منعظ است.بازكننده گرفتگي هاو انسداد و اعتدال دهنده اخلاط و رقيق كننده مواد غليظه و معرق و مدر است . سردرد را تسكين مي دهد و عطش كاذب را رفع مي كند.صاف كننده خون و درخشان كننده رنگ چهره مي باشد و براي خفقان و بيماري هاي قلب و انتصاب نفس (سخت
نفس كشيدن و در مواردي كه ناچار بايد سر را بالا نگاهداشت و كمر را راست كردتا نفس راحت بيرون بيايد)ورفع غم ،يرقان،استسقا ،بواسير و بند آمدن مكررادرار نافع است.دم كرده آن دبش و كمي تلخ كه مورد پسند اكثر علاقه مندان به آن است.اگر بجوشانند تلخي و دبشي آن رفع مي شود.بخصوص كه با قند يا نباتخورده شود .به همين جهت اغلب چاي را شيرين مي خورند.و براي تقويت قواي جنسي با خصي الثعلب ،دارچين ،زعفران ،عنبر،نبات وشيرموثرتر مي باشد.توصيه مي شود مثلا اگر با تربدو ترند و ريشه شيرين بيان و گل ختمي ويا پونه و سناي مكي بجوشانند و صاف كنند و كمي نمك طعام و شكر خام و روغن گل داخل آن كرده و تنقيه كنند،مسهل خوبي براي خارج ساختن فضولات لزج سرد مي باشد.

قهوه آن بسيار مقوي روح و نيروي جنسي مي باشد و منعظ است.
طرزتهيه :چاي اعلا 2 گرم ،دارچين 2 گرم،خصي الثعب 2 گرم ،كبابه چيني 1 گرم ريخته و كوبيده و دم كنند و قدري عنبر در آن ريخته و آن قدر قند يا نبات بريزند كه شيرين شود و بخورند.اگر 5 عدد قرنفل نيز در ان بريزند موثر تر ميشود.
از نظر تحقيقات علمي جديد چاي يك نوشايه اي با خواص درماني متعدد مي باشد .ولي دانشمندان كه چاي را ازنظر بررسي خواص درماني زير زره بين تحقيق قرار داده اند ،چاي داراي موادشيميايي متعددي است كه ويروسها و باكتري ها را از بين مي برند و فعاليت عوامل سرطانزا را خنثي مي كنند و فشار خون و كلسترول زياد را كاهش مي دهندو رگهاي خوني را حمايت مي كنند و سر انجام نوشابه آرامبخش است .
اثر ضد باكتريايي
چاي شايد به سبب داشتن انواع تانن كه به آن طعم مخصوصي را مي دهد ،بدون ترديد يك ضد باكتري و ضد ويروس است.در 1940 دانشمندان آمريكايي كشف كرده اند كه تانن يك نوع ويروس آنفلوانزا را ضعيف مي نمايد و همچنين تانن چاي ،ويروس تبخال را مهار ميكند.
 ولي فقط دم كرده آن فعاليت ويروس پوليو رامتوقف مي سازد .
درتحقيقاتي كه در كانادا به عمل آمده مشاهده شده است كه چاي در لوله هاي آزمايش تعداد زيادي از انواع ويروس هاي بيماري زا را غير فعال نموده است.چاي به عنوان يك مايع شست وشوي دهان و ضد كرم خوردگي و فساد دندان است.
چاي در درجه اول به علت داشتن مقدار قابل ملاحظه اي تانن و فلورايد ،عامل ناسازگار نيرومندي با فساد و كرم خوردگي و پوسيدگي دندان است.طبق تحقيقاتي كه دكتر شلبي كاشكت ،از محققان درجه اول مركز تحقيقات دندان پزشكي فورسيت در بوستون به عمل آورده،چاي از ايجاد حفره ،پوسيدگي در دندانها جلوگير مي نمايد.
بررسي هاي دانشمندان ژاپني نيز نشان داده كودكاني كه از انواع چاي كه داراي مقدار زيادي فلورايد است مي نوشند خيلي كم به پوسيدگي و كرم خوردگي دندان دچار مي شوند.ژاپني ها اخيرا يك نوع خمير دندان ساخته و به بازار عرضه كرده اند كه پايه ساخت آن تانن مي باشد طبق تحقيقاتي كه روي جانوران آزمايشگاهي به عمل آمده است نيز وجود نيروي ضد فساد دندان در چاي مورد تاييد قرار گرفته است.
 ضمنادم كرده چند نوع چاي شامل دم كرده برگهاي چاي سبز چيني ودم كرده برگهاي چاي سياه هندي و انواع ديگر آماده نموده اند كه موشها به مدت 5 هفته آن چاي ها را نوشيدند. در انتهاي مدت آزمايش البته چند لكه روي دندان هاي موشها ظاهر شده بود ولي خيلي كمتر از موشهايي كه دراين ايام از اين چاي ها نخورده بودند و فقط آب ساده خورده بودند.يكي از انواع چاي به نام يونگ هايزن تعداد لكه هاي سياه پوسيدگي را به نصف تقليل داده بودند.محققان مركز تحقيقات فوريست در پژوهشهاي خود دريافتند كه بين چندين نوع مواد خوراكي موثر ضد پوسيدگي دندان شامل قهوه،عصاره ميوه ها و... چاي از همه موثرتر است.
اثر ضد سرطاني
دانشمندان هر سال از عمر پژوهشي آنها مي گذرد بيشتر به ضد سرطان بودن چاي معتقد مي شوند.
تحقيقات نشان مي دهد همان انواع تاننهاي موجود در چاي كه ويروسها و باكتري ها را از بين مي برند مي توانند پيشرفت انواعي از سرطان را نيز متوقف كند. چاي سبز اثر ضد سرطاني بيشتري دارد.
دكتر استيچ معتقد است چاي در متوقف ساختن پيشرفت سرطان دهان در افراد سيگاري مفيد مي باشد.
به علاوه تحقيقات جديد علمي ديگري در ژاپن ،روسيه و هند نشان مي دهد كه چاي ممكن است بدن انسان را از آْثار زيان آور تشعشعات در دراز مدت حفظ كند.
اثر چاي در بيماري هاي قلبي و عروقي
دانشمندان روسي  دريافته اند كه چاي بخصوص كاتچينهاي موجود در چاي آثار نيرومندي براي تاخير انداختن پيشرفت تصلب شرايين و تقويت عروق مويين ورقيق كننده خون و كاهش دهنده فشار خون،در متابوليسم بدن انسان دارد.مثلا ميخائيل بوكوچاوادر موسسه بيوشيمي باخ در مسكو گزارش مي دهد كه در بيماران روسي چاي فشار خون بالارا كاهش داده ،سردرد را برطرف مي كند ،عروق خوني را تقويت نموده و از ايجاد لخته خون در رگها جلوگيري مي نمايد ،او معتقد است كه كاتچينهاي چاي از هر دارويي براي تقويت عروق مويين موثر تر است.
دانشگاه كاليفرنيا درجه تصلب شرايين را در شريانهاي اكليلي قلب وشريانهاي مغز در حدود 300 نفر از قفقازي ها كه عادت به خوردن قهوه دارند و 100 نفر چيني كه چاي مي خوردند طي 14 سال در بررسي جسد آنها اندازه گيري نمودند.نتيجه اين است كه:آنهايي كه چاي مي خوردند فقط 3/2 آنهايي كه قهوه مي خورده اند آسيب عروقي و قلبي داشته اند و همچنين آنها كه چاي خورده اند3/1 آنهايي كه قهوه خورده اند عروق مغزي آنها آسيب ديده است.
سپس براي آزمايش به رژيم غذايي تعدادي از خرگوشان كه به عنوان نوشابه چاي خورده اند از همه كمتر به آئورت آنها آسيب وارد شده است،حتي از خرگوشهايي كه آب ساده خورده اند نيز كمتر دچار ناراحتي و آسيب آئورت شده بودند و به اين ترتيب نشان داده شد كه چاي از حاميان آئورت است و از تشكيل آتروما (تشكيل پلاكهاي انسداد عروقي)در آئورت جلوگيري مي كند.اگر چاي بي درنگ بعد از غذا هاي پر چربي خورده شود خيلي بهتر با تصلب شرايين مبارزه مي كند.
تحقيقات ژاپني ها در سالهاي 1980 نشان مي دهد كه چاي كلسترول و تري گليسريد را در حيوانات و انسان كه از غذاهاي پر چرب استفاده مي كنند كاهش مي دهد و در اين باره نظريه اين است كه تاننهاي موجود در چاي سبز ميزان كلسترول را در سطح عادي نگه مي دارد و در تحقيقات ديگري نشان داده شده است كه تاننهاي چاي كبدرا نيز محافظت مي كند..
اثر تسكين دهنده چاي
دانشمندان و محققان كاليفرنيا در 1984 گزارش نمودند چاي سبز كه كافئين آن گرفته شده باشد خاصيت مسكن ملايم در موش نشان داده است. طبق نظر دكتر جيمز هانري يكي از استادان روانپزشكي در دانشكده پزشكي لوماليندا،چاي بدون كافئين تاثيري كه روي اعصاب مركزي و سيستم اعصاب و ترشحات غدد داخلي جانوران مي گذارد به نظر مي رسد كه اثر مسكن وآرامبخش دارد.
كاهنده فشار خون
چاي قطعا در كاهش فشار خون جانوران تاثير دارد و به علاوه ديده شده است موشهايي كه مرتبا چاي خورده اند بيشتر عمر كرده ا ند دانشمندان فرانسوي نيزتاييد كرده اند موشهايي كه با دونوع خاص تركيبات فلانوئيد تغذيه مي كنند فشار خون آنها بطور محسوسي كاهش يافته است.محققان فرانسوي معتقدند كه خاصيت بايوفلاوونوئيدها در مورد كاهش فشار خون احتمالا شبيه اثر داروهاي بتابلوكر نظير ايندرال است.
دانشمندان ژاپني درعين حال كه خواص بسيار خوبي را براي چاي عنوان نموده اند معتقدند كه هيچ يك از اين خواص ناشي از يك ماده خاص در چاي نيست ،بلكه تاثير مجموعه اي از انواع مواد شفا بخش در چاي است كه به طور توام و باهم در يك مجموعه اين آثار را دارند.ژاپني ها از چاي 4 نوع مختلف كاتچين جداكرده اند كه همه آنها ضد اكسيد كننده هستند. ضد اكسيد كننده ها به مقدارزياد در برگ چاي خشك و در چاي دم كرده از برگ در هر دو وجود دارد.محققان وكارشناسان روسي و كانادايي نيز خاصيت ضد اكسيد كننده بودن چاي را تاييد ميكنند

موارد منع مصرف
چاي سبز در تحقيقات مختلف از نظر خواص درماني آثاري قوي تر از چاي سياه نشان داده است.مقدار انواع كاتچين در برگهاي چاي سبز دو برابر بيشتر از چاي سياه است.البته هر قدر چاي پررنگ تر باشد خواص آن از اين نظر بيشتر است.(البته بايد به مضرات چاي پر رنگ از ساير جهات نيز توجه داشت)اگر به دلايل پزشكي خاصي كافئين براي شخصي مناسب نيست ميتواند  از چاي هاي بدون كافئين استفاده كند . گرفتن كافئين از برگهاي چاي اثري در ظرفيت درماني ساير تركيبات شيميايي ندارد.
همواره سعي شود چاي داغ خورده نشود.دلايلي در دست است كه خوردن چاي خيلي داغ (نظير هر نوع نوشابه داغ)ممكن است به مخاط گلو و ناي آسيب برساند و منجر به سرطان شود.در يك تحقيق جديدي كه در هند انجام شده ديده شده است اشخاصي كه زياد چاي مي خورند بيشتر مستعد ابتلاي سرطان هستند كه البته نوشيدن چاي داغ تشديد كننده مي باشد.
مصرف زياد چاي باعث سياه شدن دندانها مي شود.
درچاي تركيباتي از جمله كافئين وجودارد كه احتمال مبتلا شدن به بيماري كيست پستان را در برخي زنها افزايش مي دهد ،البته اين موضوع هنوز كاملا و صد در صد تائيد نشده است.
مقدار كافئين موجود در برگهاي چاي زياد است ولي در يك فنجان مايع چاي دم شده ثلث يك فنجان كافئين وجود دارد.كافئين از محركهاي سيستم اعصاب مركزي است
چاي ترشح اسيد معده را تحريك مي كند ،بنابراين براي اشخاصي كه زخم معده دارند توصيه نمي شود ولي آن را مي توان با كمي شير و شكر مخلوط كرداما بايد توجه كرد كه شير برخي از تركيبات مفيد چاي نظير تاننها را بي اثر مي كند.
افراط در خوردن چاي ممكن است جذب آهن آلي از خوراكي ها را از بين برده وموجب كم خوني شود.بخصوص در مورد اطفال توصيه مي شودكه زياد چاي نخورند تا مبادا موجب كم خوني آنها شود
افراط در خوردن چاي يعني در حدود 2 ليتر در روز ممكن است ايجاد يبوست نمايد.
حداقل تا سال 1660ميلادي چاي در انگلستان يك نوشابه غريب خارجي زيان آور تلقي مي شد و فقط در برخي ناراحتي ها به عنوان دارو مصرف مي شد،ولي از زماني كه صاحب نظران پزشكي اعلام كردند چاي را مي توان همراه شير نوشيد چاي در انگلستان مرسوم شد.
پروتئين شير فعاليت تاننهاي چاي را مهار كرده وزيانهاي آن را از بين ميبرد، وهنوز هم عده اي فكر مي كنند كه علت كمي سرطان ناي در انگلستان در اثر عادت خوردن چاي با شير است.ولي تابه حال هيچ قراين علمي اين نظريه را تاييد ننموده است.اضافه كردن شير به چاي ممكن است برخي از آثار نافع چاي را خنثي كند از جمله ممكن است آثار ضد سرطاني آن را كه ناشي از وجود تركيبات تانن مي باشد از بين ببرد.شير همچنين فعاليت فلورايد مفيدضد كرم خوردگي دندان موجود در چاي را متوقف مي كند ..
مصلحات
بهترين اصلاح كننده چاي براي گرم مزاجان اين است كه با فوفل و شيرين بخورند ، ولي براي تقويت اصلاح كننده چاي براي سرد مزاجان خوردن با مشك ،قرنفل ،باديان ختائي و زنجبيل و دارچين